Szafran dla „ubogich”-Jegomość Nagietek!

Szafran dla „ubogich”-Jegomość Nagietek!
18 grudnia 2015 herbshydroadministruje

Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/trady/domains/uprawiamwlasnejedzenie.pl/public_html/wp-content/themes/atelier/swift-framework/content/sf-post-formats.php on line 89

Nagietek lekarski (Calendula officinalis L.) – gatunek rośliny jednorocznej należącej do rodziny astrowatych (Asteraceae Dumort). Obejmuje około 20 gatunków

 Inne nazwy:

  • pazurki (Mazowsze)
  • miesięcznica (Wlkp.)
  • paznokietki (krakowskie)  

Historia: 

  • Pierwsze wzmianki o zastosowaniu nagietka w medycynie pogodzą z XII w.
  • Najprawdopodobniej pochodzi z terenów śródziemnomorskich albo Iranu, (spotykany jest tam na stanowiskach naturalnych). 
  • W przeszłości liście nagietka były wykorzystywane jako warzywo.
  • Kwiaty nagietka wykorzystuje się do produkcji barwnika stosowanego w przemyśle spożywczym (barwienie margaryn i żółtych serów). 
  • Polsce spotyka się uprawy nagietka jak i formę dziczejąca (efemerofit).

Dawniej wierzono, iż nagietek posiada właściwości magiczne. 

  • Wysuszone płatki rozsypywano pod łóżkiem czy wkładano pod poduszki w płóciennym woreczku, w celu uspokajania snu. 
  • Pomarańczowy woreczek wypełniony nagietkiem, noszony na wysokości splotu słonecznego miał odpędzać lęki, zwidy i strachy.
  • Kwiat nagietka pozwala przewidzieć pogodę. Jeżeli rano (przed godziną 9:00) płatki nagietka są rozchylone i ułożone równolegle do ziemi to w tym dniu nie będzie deszczu.
  • W recepturze na zatrucia z roku 1150 autorstwa Hildegardy z Bingen możemy przeczytać „(…) kto by zjadł truciznę, albo gdy kogoś chciano otruć, niech zaparzy nagietka w wodzie, wyciśnie go i ciepły położy na żołądek. Nagietek truciznę rozrzedzi i wypędzi z wnętrzności. Potem niech chory zagotuje wino i wrzuci doń trochę nagietka, a to znowu zagotuje i wypije. W ten sposób z jego ciała wyjdzie wszystko, co było trucizną, albo przez nos, albo w ślinie wykasłanej i wyplutej.”

Uprawa

  • Nagietek w Polsce uprawiany jest jako roślina jednoroczna, poprzez siew nasiona nagietka(kliknij) pod koniec marca, początek kwietnia. Sposób siewu to zasypywanie nasion ziemią na grubość 1 – 1,5 cm.
  • W uprawach ogrodowych zazwyczaj sam się rozsiewa.
  • Nie ma specjalnych wymagań, co do gleby.
  • Charakteryzuje się długim okresem kwitnięcia. 

ZASTOSOWANIE

Zewnętrznie 

Podstawowe związki czynne nie rozpuszczają się w wodzie, w związku z czym stosuje się zazwyczaj alkoholowe i olejowe wyciągi z kwiatów nagietka. 


Stosuje się je w:

  • różnych uszkodzeniach skóry (kontuzje, rany, wrzody, stłuczenia i obtarcia naskórka),
  •  w owrzodzeniach żylakowych,
  • zapaleniu skóry,
  • żylakach odbytu,
  • oparzeniach,
  • ranach pooperacyjnych,
  • odmrożeniach,
  • wysypkach skórnych
  • stosuje się również na błony śluzowe jako środek przeciwzapalny i bakteriobójczy,
  • przeciw rzęsistkom (irygacje i tampony),
  • nawet we wczesnych stanach nowotworowych w porozumieniu z onkologiem.

Ze względu na właściwości przeciwzapalne i bakteriobójcze nagietek lekarski znalazł zastosowanie także przy leczeniu:

  • stanów zapalnych spojówek
  • przemęczeniu oczu (jest składnikiem niektórych kropli do oczu).

Zapobiega nadmiernemu wysuszeniu i łagodzeniu podrażnień narządu wzroku.

 

Wewnętrznie

Zaleca się przetwory z nagietka w:

  • nieżycie żołądka i jelit, a zwłaszcza w przewlekłym i opornym na inne leki wrzodzie żołądka i dwunastnicy – we wrzodziejących zapaleniu jelita grubego
  • w stanach zapalnych dróg żółciowych spowodowanych infekcją,
  • w niedomaganiu wątroby i upośledzeniu jej czynności po przebytym wirusowym zapaleniu lub uszkodzeniu przez trujące związki (np. toksyny grzybów).

Pomocniczo i w skojarzeniu z innymi lekami podaje się je w:

  • nieoperacyjnych postaciach raka żołądka,
  • stanach przednowotworowych w przewodzie pokarmowym (np. długo utrzymującym się zapaleniu błon śluzowych, owrzodzeniu z krwawieniami, braku poprawy po innych lekach) itp.

Dobre wyniki osiąga się w:

  • zaburzeniach miesiączkowania połączonych z bólem,
  • ogólnym osłabieniem,
  • zawrotami głowy,
  • w dolegliwościach okresu przekwitania (klimakterium).

Należy jednak pamiętać, że w niektórych z wymienionych chorób konieczna jest stała opieka lekarska i okresowe kontrole postępów leczenia.

Badania naukowe upoważniają, by zalecać nagietek, w połączeniu z innymi ziołami, do stosowania w:

  • ogólnym ubytku sił i odporności
  • na zakażenia bakteryjne i wirusowe
  • w przewlekłych i nie poddających się innym lekom dolegliwościach różnych narządów wewnętrznych, w tym także serca.

Kosmetyka – nagietek stosowany jest w:

  • kremach gojących dłonie z powodu odmrożenia lub oparzenia. 
  • maseczkach, 
  • mleczkach, 
  • kremach, 
  • pastach, 
  • szamponach 

w olejkach na:

  • cerę suchą, 
  • łuszczącą się
  • skłonną do infekcji, 
  • zaczerwienienia
  • pękania.

kuchnia – nagietka można dodawać np do:

  • do jajecznicy
  • sufletów
  • ciastek
  • do zup
  • sosów
  • makaronów 
  • do barwienia ryżu
  •  można nim ozdabiać potrawy.
  •  zastępuje szafran

Sugestia: Środkowe części ich kwiatów, gdzie jest dużo pyłku, lepiej usuwać, ponieważ mogą wywoływać uczulenia 

 Przepisy kulinarne

Nalewka z nagietka

pomaga w stanach ogólnego wyczerpania i osłabienia, także w sytuacjach stresowych.

  1. 50 g kwiatów nagietka (najlepiej same płatki)

  2. 1/2 litra wódki 40 proc.
  • Płatki wkladamy do słoja
  • zalewamy alkoholem, 
  • szczelnie zamkamy
  • zostawiamy na dwa tygodnie w ciepłym, ciemnym miejscu,
  • co pewien czas wstrząsamy
  • zawartość przecedzamy przez płótno, wyciskamy
  • filtrujemy przy pomocy papierowego filtra do kawy.

 Ciasteczka nagietkowe

  1. 350 g mąki tortowej
  2. 80 g masła
  3. 180 g cukru pudru
  4. 2 łyżki nalewki nagietkowej
  5. 2 łyżki suszonych płatków nagietka
  6. 1 jajko
  7. 1 żółtko
  • mąkę przesiewamy do miski
  • dodajemy masło,cukier puder, jajko, żółtko i nalewkę.
  • zagniatamy kruche ciasto
  • w trakcie zagniatania dodajemy płatki nagietka.
  • gotowe ciasto owijamy folią
  • wkładamy do lodówki na pół godziny.
  • po schłodzeniu wałkujemy ciasto na grubość około 3-4 mm,
  • podsypując delikatnie mąką.
  • foremką wykrawamy dowolny kształt 
  • układamy ciasteczka na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia.
  • pieczemy w temperaturze 180’C około 10-12 minut.

Sałatka z nagietkiem

  1. 1 mały ogórek gruntowy, obrany i pokrojony w plastry

  2. garść rukoli

  3. 2 łyżki posiekanego szczypiorku

  4. 1 łyżka miodu akacjowego

  5. 1 kwiat nagietka

  6. 2 plastry koziego sera pleśniowego, pokruszonego na małe kawałki
  • rukolę ułożyć na talerzu
  • przykryć plastrami ogórka
  • polać ogórka miodem.
  • dosypać resztą składników.

Muffiny z serem i nagietkiem

  1. 2 łyżki płatków nagietka (z 4-5 dużych kwiatów )
  2. 115 g masła
  3. 1 mała cebula
  4. 150 ml mleka
  5. 2 jajka
  6. 250 g mąki
  7. 1 łyżeczka proszku do pieczenia
  8. 1/2 łyżeczki sody oczyszczonej
  9. 30 g sera
  10. duża szczypta soli
  • małą cebulę pokroić w drobną kostkę. 
  • na patelni rozpuścić masło
  • przesmażyć cebulę przez 10 minut. 
  • gdy cebula będzie miękka i złota, patelnię zdjąć z ognia, 
  • dodać płatki nagietka, 
  • wymieszać. 
  • dodać mleko.
  • w misce wymieszać mąkę, proszek do pieczenia, sodę oczyszczoną i sól. 
  •  dodać starty ser.
  •  do sypkich składników wlać roztopione masło z mlekiem, 
  • dodać rozmącone jajka
  • szybko wymieszać
  • powstałą masę przełożyć do foremki na muffinki wyłożonej papierkami do pieczenia. 
  • piec w piekarniku rozgrzanym do 170 st.C przez 20-25 minut. 

Przykładowe przepisy kosmetyczne

Prosty napar z nagietka

Zastosowanie

  1. 1 łyżka kwiatków nagietka
  2. 1 szklanka wrząteku
  • kwiatki nagietka  zalej  wrzątkiem. 
  • przykryj i odstaw na ok. 15- 20 min. 
  • przecedź przez sitko/gazę. 

 Sposób użycia/zastosowanie

  • Pić 3 razy dziennie,
  • na godzinę przed posiłkiem
  • lub zewnętrznie używaj do przemywania.
  • okłady na chore i zmęczone oczy
  • płukanka do włosów
  • tonik do przemywania twarzy
  • naparem z nagietka można również płukać włosy (działa wzmacniająco i regenerująco). 
  • działa on na włosy przeciwłupieżowo i łagodzi podrażnienia skóry głowy

Podstawowa oliwka nagietkowa

  1. garść świeżych płatków nagietka
  2. oliwa lub olej (arganowy, migdałowy lub ekologiczny słonecznikowy)
  3. słoik
  • płatki wkładamy do słoika (powinien zajmować ok.1/3 słoika), 
  • zalewamy , tak aby wypełnić cały słoik.  
  • odstawiamy w ciepłe, słoneczne miejsce na 14 dni, 
  • raz dziennie mieszamy. 
  • jeżeli jest zimno możemy wkładać słoik raz na jakiś czas do ciepłej wody.  
  • po dwóch tygodniach przecedzamy płyn przez gazę

 Zastosowanie

  • na rozstępy
  • łuszczącą się skórę.
  • na łuszczycę
  • blizny.
  • nawilża i koi.
  • do masażu (np. ud, brzucha, ramion)
  • do smarowania całego ciała.
  •  do pielęgnacji niemowląt (działa antybakteryjnie i przeciwzapalnie).
  • regenerująco na zniszczone końcówki włosów

 Leczniczy olejek nagietkowy z propolisem i lawendą

  1. ½ szklanki oleju nagietkowego wlej do słoiczka,  
  2. 20 kropel propolisu (macerat spirytusowy)
  3. 20 krople olejku lawendowego
  • Olej nagietkowy wlewamy do słoika
  • dodajemy olejek lawendowy i propolis
  • Mieszamy i odstawiamy na 14 dni
  • Od czasu do czasu wstrząsamy słoiczkiem.

Zastosowanie

  • kojące
  • lecznicze
  • na bolące mięśnie
  • na zadrapania
  • ukąszeń owadów
  • na wysypki
  • rozstępy
  • otarcia naskórka, 
  • siniaki
  • podrażnienia skóry

Comments (0)

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*